Khi Bộ Quốc phòng Mỹ khởi động chương trình phát triển robot vào năm 2015, mục tiêu ban đầu chỉ là phát triển robot mặt đất do con người vận hành, có thể hỗ trợ hoạt động cứu trợ sau thảm họa. Gần một thập kỷ sau, trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh đang đẩy nhanh quá trình học tập, giúp các robot hình người thực hiện các nhiệm vụ mới theo thời gian thực.
“Chiếc ‘chén thánh’ của lĩnh vực này là kỹ thuật Zero-shot learning, một phương pháp học máy không sử dụng dữ liệu được gắn nhãn để đào tạo. Nói cách khác, bạn chỉ cần chỉ cho robot cách làm việc và nó có thể thực hiện nhiệm vụ đó giống như con người”, Jeff Cardenas, đồng sáng lập nhà sản xuất robot Apptronik cho biết.
Tầm nhìn đó đang dần trở thành hiện thực. Tuần trước, startup sản xuất robot hình người Figure do OpenAI hậu thuẫn đã công bố phiên bản robot hình người mới nhất. Theo tuyên bố của công ty, robot được trang bị mô hình ngôn ngữ thị giác, cho phép nó suy luận trực quan và tự điều chỉnh hành vi đã học.
Trước đó, vào tháng 6, Tesla (TSLA) đã giới thiệu phiên bản cập nhật của robot Optimus tại Ngày nhà đầu tư của Tesla và cho thấy cách nó di chuyển tại nhà máy. Giám đốc điều hành Elon Musk đã ca ngợi tiềm năng của robot, nói rằng nó có khả năng đẩy vốn hóa thị trường của công ty lên 25 nghìn tỷ USD.
Trong khi đó, Nvidia (NVDA) đang thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của lĩnh vực này thông qua một hệ sinh thái được xây dựng dành riêng cho robot hình người. Nó kết hợp GPU mạnh mẽ, có khả năng xử lý dữ liệu tốc độ cao với Nvidia Omniverse, một thế giới kỹ thuật số cho phép người dùng đào tạo các kỹ năng mà robot có thể sử dụng trong thế giới thực.
Công ty đã thông báo về hoạt động phát triển các mô hình nền tảng AI vật lý vào đầu năm nay. Chỉ trong tháng trước, Nvidia đã công bố NIM Microservices, công nghệ phần mềm cung cấp các mô hình AI tạo sinh cho các ứng dụng khác nhau, với một số mô hình có thể diễn giải trực quan môi trường xung quanh chúng ở dạng 3D.
“Trước đây, khi chúng tôi tạo một mô hình AI để thực hiện một nhiệm vụ cụ thể, chúng tôi phải đào tạo nó bằng dữ liệu cụ thể cho nhiệm vụ đó … Và nếu bạn cần mô hình AI đó thực hiện một việc nhiệm vụ khác, bạn cần phải đào tạo lại mô hình AI này một lần nữa,” Deepu Talla, phó chủ tịch mảng Robot và Điện toán biên của Nvidia cho biết.
Hệ sinh thái của Nvidia giờ đây cho phép đào tạo robot bằng cách sử dụng đầu vào văn bản và giọng nói, bên cạnh các dữ liệu trực quan.
Những tiến bộ đó đã thúc đẩy quá trình phát triển tại Apptronik, một trong số ít công ty sản xuất robot đang hợp tác cùng Nvidia. Gần đây, công ty đã đạt được một cột mốc lớn tại trụ sở chính ở Austin, khi robot hình người Apollo của họ có thể tự động thực hiện các nhiệm vụ được đào tạo thông qua phương thức học tập trực quan. Cụ thể, robot này có thể nhặt một đôi tất và một chiếc mũ rồi đóng gói vào hộp. Theo Apptronik, một nhiệm vụ từng mất hàng nghìn giờ để đào tạo nay chỉ còn mất khoảng 10 giờ.
“Nếu chúng ta xây dựng các tập dữ liệu lớn về cách thức con người thực hiện các nhiệm vụ trong những môi trường này và chúng ta có những robot có hình thái giống như con người, thì điều đó cho phép chúng ta có những robot có thể thực hiện một loạt nhiệm vụ theo thời gian,” Cardenas cho biết.
Tiềm năng đó đã thu hút nguồn tài trợ kỷ lục từ các nhà đầu tư. Theo dữ liệu từ CB Insights, các công ty robot hình người đã huy động được gần 793 triệu USD trong nửa đầu năm 2024.
Goldman Sachs dự đoán thị trường robot hình người sẽ đạt 38 tỷ USD vào năm 2035.
“Nếu bạn có một robot thực sự có khả năng làm bất cứ điều gì mà con người có thể làm, thì về cơ bản, điều đó sẽ thay đổi nền kinh tế mà chúng ta đã biết, đúng không?” Sam Korus, giám đốc bộ phận Nghiên cứu, Công nghệ Tự động và Robot tại Ark Invest cho biết. “Khi đó sẽ không còn hạn chế nào đối với hoạt động lao động của con người nữa”.
Các nhà lãnh đạo công nghệ đã nhanh chóng lên tiếng trấn an rằng, sự xuất hiện ngày càng nhiều của robot hình người không đồng nghĩa với việc việc làm của con người bị mất đi. Tuy nhiên, một báo cáo của Goldman Sachs ước tính rằng, những cỗ máy này có khả năng lấy mất từ 5% đến 15% các công việc hiện có trong sản xuất ô tô cũng như trong các công việc nguy hiểm, chẳng hạn như cứu hộ thảm họa và làm việc tại lò phản ứng hạt nhân.
Robot hình người đã bắt đầu bước những bước đầu tiên vào thực tế. Tỷ phú Elon Musk cho biết, nhà máy Fremont của Tesla hiện đang có hai robot Optimus đang làm việc, và ông dự kiến sẽ triển khai vài nghìn robot vào năm tới. Amazon (AMZN) đã hợp tác với Agility có trụ sở tại Oregon để sử dụng robot Digit tại một cơ sở thử nghiệm. Apptronik đang hợp tác với Mercedes-Benz để tích hợp Apollo vào dây chuyền sản xuất của mình.
Talla nhìn thấy tương lai của robot hình người vượt ra ngoài lĩnh vực công nghiệp. Ông hy vọng robot hình người sẽ trở nên phổ biến như điện thoại thông minh và xe điện, nếu các công ty có thể mở rộng quy mô và giảm chi phí xuống còn 10.000 USD cho mỗi robot. “Nó cần phải kinh tế, thông minh và an toàn,” ông cho biết. “Nếu đáp ứng được ba điều kiện đó, thì không có lý do gì mà mọi ngôi nhà lại không có ít nhất một hoặc một vài robot hình người.”
