Indonesia đang phải đối mặt với tình trạng khan hiếm gạo chất lượng cao tại các cửa hàng bán lẻ do các nhà sản xuất ấn định giá gạo ở mức cao. Chính phủ Indonesia đang phải tìm giải pháp để bình ổn nguồn cung và giá gạo trong nước để hỗ trợ người dân.
Theo đó, giá gạo tại các chợ dân sinh đã đồng loạt tăng lên đáng kể, từ khoảng 13.000 Rp/kg (0,83 USD) lên khoảng 16.000 – 17.000 Rp/kg (1,02-1,08 USD). Hiệp hội doanh nhân bán lẻ Indonesia (Arprindo) cũng phản ánh về những khó khăn trong việc nhập gạo chất lượng cao quy cách đóng gói 5 kg.
Điều này đã buộc chủ cửa hàng đồ ăn ở Jakarta – ông Dalmus (45 tuổi), phải giảm khoảng 1/3 khẩu phần cơm mà ông phục vụ khách hàng trong hai tháng qua.
“Rất khó tăng giá món ăn. Khách hàng của tôi chắc chắn sẽ bỏ đi. Giảm 1/3 khẩu phần cơm không phải là quá nhiều hay quá ít. Bữa ăn vẫn khiến họ no nê”, ông Dalmus chia sẻ với tờ Straits Times.
Hơn 100 công nhân xây dựng, nhân viên giao hàng, lái xe taxi và những người lao động lương thấp khác hàng ngày vẫn đổ về hai quầy hàng thực phẩm của ông Dalmus ở Tây Jakarta, chi từ 10.000 đến 12.000 rupiah cho cơm, trứng và rau.
Ông Dalmus cũng đã thay thế gạo chất lượng trung bình vốn đã tăng giá từ 570.000 rupiah/bao 50kg lên 700.000 rupiah bằng gạo chất lượng thấp hơn giá 650.000 rupiah. Tuy nhiên, ông cho biết doanh thu hàng ngày của ông đã giảm 20%.
Trước tình hình này, người đứng đầu Cơ quan Lương thực Quốc gia (Bapanas), Arief Prasetyo Adi, cho biết cơ quan này đang thực hiện 5 biện pháp để đảm bảo nguồn cung gạo và ổn định giá cả trên toàn quốc. Các biện pháp bao gồm: Đẩy nhanh quá trình dỡ hàng cho các tàu chở gạo nhập khẩu tại nhiều cảng trên cả nước; tiếp tục phân phối 200.000 tấn gạo thương mại từ Cơ quan Hậu cần Nhà nước (Bulog), trong đó có 50.000 tấn cho chợ gạo trung tâm Cipinang ở Jakarta; phân phối gạo theo chương trình Bình ổn giá và cung cấp thực phẩm (SPHP) tới các chợ truyền thống và hệ thống cửa hàng bán lẻ, đồng thời tiếp tục chiến dịch Thực phẩm giá rẻ (GPM) trên toàn quốc.
Ông Arief cho biết khoảng 1,2 triệu tấn gạo sẽ được phân phối tới các cửa hàng. Việc phân phối hỗ trợ gạo sẽ vẫn diễn ra vào ngày 15/2, sau cuộc tổng tuyển cử năm 2024 vào ngày 14/2. Trước đó, chính phủ đã tạm thời dừng việc phân phối hỗ trợ gạo từ ngày 8/1 đến ngày 14/2 để đảm bảo các hoạt động bầu cử. Ông cũng khẳng định đây là kế hoạch từ trước và không có sự chính trị hóa trong việc hỗ trợ lương thực. Tuy nhiên, giá thực phẩm tăng cao là vấn đề then chốt mà các ứng cử viên tổng thống Indonesia phải giải quyết trước thềm cuộc bầu cử ngày 14/2.
Giá gạo tăng bắt nguồn từ thời tiết khô hạn bởi tác động của hiện tượng El Nino. Các cánh đồng lúa ở Indonesia đã chịu cảnh khô hạn trong 3 tháng cuối năm 2023. Nhiều quốc gia khác cũng chịu ảnh hưởng tương tự. Ấn Độ, nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, đã hạn chế xuất khẩu kể từ tháng 7 do giá lương thực tăng, lạm phát cao và lo ngại thiếu gạo.
Indonesia, không giống như các quốc gia trồng lúa lớn khác như Ấn Độ và Việt Nam, tiêu thụ phần lớn sản lượng của mình. Indonesia sản xuất được 31,5 triệu tấn gạo vào năm 2022 và quốc gia đông dân thứ tư thế giới này tiêu thụ khoảng 30 triệu tấn gạo mỗi năm.
Theo Bộ Nông nghiệp Indonesia, tổng sản lượng năm 2023 được dự đoán sẽ giảm khoảng 1,2 triệu tấn do hiện tượng El Nino. Để bù đắp thiếu hụt, Indonesia đang nhập khẩu 2 triệu tấn gạo từ các nước như Việt Nam và Thái Lan.
Trước vụ thu hoạch lớn dự kiến vào tháng 3 tới, Bapanas, Bộ Nông nghiệp Indonesia và các bên liên quan sẽ tối ưu hóa việc thu mua, phân phối sản lượng gạo trong nước để ngăn chặn tình trạng mất giá ở khu vực người nông dân sản xuất lúa gạo. Indonesia cũng ưu tiên việc bổ sung gạo cho kho dự trữ lương thực Chính phủ (CPP) từ nguồn gạo sản xuất trong nước.
