Ngay cả khi không phải là một game thủ, có lẽ bạn cũng đã nghe nói về thành công của trò chơi “Triple-A” đầu tiên của Trung Quốc có tên “Black Myth: Wukong”, một trò chơi nhập vai hành động do một nhà phát triển Trung Quốc, Game Science phát triển. Trò chơi thành công đến mức đã bán được 10 triệu bản chỉ trong 3 ngày – và thu về 600 triệu USD – kể từ khi được mở bán vào ngày 20 tháng 8 năm 2024 trên PC và PlayStation 5. Nhưng câu chuyện không chỉ dừng ở đó.
Trò chơi được xây dựng dựa trên tiểu thuyết kinh điển của Trung Quốc “Tây Du Ký”, đã đạt hơn 2,2 triệu người chơi đồng thời (PCCU) trên Steam trong vòng 24 giờ đầu tiên, trở thành trò chơi một người chơi phổ biến nhất nếu xét theo PCCU trong lịch sử phát triển của nền tảng này. Quan trọng hơn, tựa game này cũng xếp thứ hai trong số tất cả các trò chơi nếu tính theo PCCU, chỉ sau PUBG (một trò chơi thể loại battle royale ra mắt năm 2017) từng đạt đỉnh ở mức 3,2 triệu.
“Black Myth: Wukong” thậm chí còn ngang ngửa với tựa game Pokémon Scarlet & Violet, khi tổng cộng bán được 10 triệu bản trong 3 ngày để trở thành trò chơi bán chạy nhất mọi thời đại của Nintendo. Không chỉ cực kỳ phổ biến ở Trung Quốc, “Black Myth: Wukong” còn là một hit lớn trên toàn cầu. Vào ngày thứ sáu kể từ khi phát hành, đã có tới 1,9 triệu PCCU chơi trò chơi này trên Steam.
Nhận xét về thành công của Black Myth, Daniel Ahmad, Giám đốc Nghiên cứu và Thông tin tại Niko Partners, cho biết: Wukong “đại diện cho năng lực và tham vọng ngày càng tăng của các studio phát triển trò chơi Trung Quốc và khả năng cạnh tranh trên trường quốc tế của họ”. Mặc dù đã đạt 3 triệu người chơi cùng lúc trên mọi nền tảng (2,4 triệu người chơi trên Steam và 600.000 người chơi trên PS5), số liệu còn có thể ấn tượng hơn nếu tính cả Xbox.
Thành công của Wukong không chỉ giới hạn ở các nền tảng kỹ thuật số. Các phiên bản vật phẩm của trò chơi, bao gồm cả phiên bản dành cho nhà sưu tập và phiên bản cao cấp, đã bán hết trong vòng vài giây trên JD.com, khi hơn 700.000 game thủ đăng ký để có cơ hội mua bộ giới hạn 30.000 bản. Chủ đề liên quan tới tựa game ghi nhận 1,7 tỷ lượt xem trên Weibo trong ngày ra mắt, chưa kể đây là trò chơi được xem nhiều nhất trên Huya, DouYu và Bilibili vào ngày phát hành.
Nhưng cũng như mọi thành công tới từ Trung Quốc, luôn có những người chỉ trích và ghét bỏ, đặc biệt là từ truyền thông phương Tây. Nhiều người điên cuồng cáo buộc rằng gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc Huawei đã cho phép Bắc Kinh sử dụng cơ sở hạ tầng 5G của hãng để do thám (một cáo buộc mà Mỹ vẫn chưa thể chứng minh cho đến tận hôm nay) chỉ vì phương Tây đang tụt lại phía sau trong công nghệ này, và muốn kìm hãm của Huawei. Và khi Trung Quốc bất ngờ phá vỡ kỷ lục bất bại kéo dài 64 năm của Mỹ trong nội dung tiếp sức hỗn hợp 4×100 mét nam tại Thế vận hội Paris 2024 gần đây, nơi siêu tuyển thủ của Trung Quốc Phan Triển Lạc, cùng với Từ Gia Vũ, Tần Hải Dương và Tôn Giai Tuấn đã giành huy chương vàng với thời gian 3 phút 27,46 giây, các kình ngư Trung Quốc đã bị cáo buộc gian lận.
Vào thời điểm mà bạn nghĩ phương Tây đã đủ chán ghét thành công của Trung Quốc – từ công nghệ 5G đến thể thao – thì giờ đây họ lại bắt đầu lên lớp các nhà phát triển trò chơi Trung Quốc vì thiếu sự đa dạng. Ví dụ, thay vì quan tâm tới lối chơi, đồ họa tuyệt đẹp, phong cách chiến đấu hay cốt truyện sáng tạo, Screen Rant đã đánh giá Wukong 3/5 vì thiếu sự đa dạng và hòa nhập – thậm chí là phân biệt giới tính.
Chính xác thì các biên tập viên viết về mảng game ở phương Tây mong đợi gì từ các nhà phát triển Trung Quốc trong một trò chơi được xây dựng dựa trên tiểu thuyết của quốc gia này từ thế kỷ 16? Cuốn tiểu thuyết là một câu chuyện huyền thoại về hành trình đi thỉnh kinh của một nhà sư Phật giáo tại Trung Quốc – Huyền Trang, tới Tây Thiên cùng ba người đồ đệ (Tôn Ngộ Không, Chu Bát Giới và Sa Ngộ Tĩnh) vào thế kỷ thứ 7 để tìm kiếm và thu thập kinh Phật.
Có lẽ nào các nhà phê bình phương Tây mong đợi sự xuất hiện của một số nhân vật Da trắng, Da đen hoặc Da đỏ trong trò chơi nhập vai hành động một người chơi (trò chơi nhập vai) lấy cảm hứng từ thần thoại Trung Quốc. Bằng cách trừng phạt và chỉ trích trò chơi Trung Quốc vì không phù hợp với tiêu chuẩn tại châu lục này, điều này chỉ chứng minh rằng phương Tây đang tuyệt vọng để duy trì sự thống trị đang mất dần vào tay Trung Quốc – ngay cả trong ngành công nghiệp trò chơi.
Thật lòng xin lỗi, Wukong là một trò chơi Trung Quốc, được xây dựng dựa trên văn học châu Á, không phải Đế quốc Anh và chắc chắn không phải là văn hóa Cao bồi Mỹ. Không khó để hiểu tại sao các nhà phê bình lại tức giận với trò chơi AAA* đầu tiên của Trung Quốc một lĩnh vực vốn do các hãng game Mỹ và châu Âu thống trị.
* một thuật ngữ trong ngành ám chỉ các tựa game có kinh phí lớn, đáng chú ý của các nhà phát hành nổi tiếng.
Trò chơi được thiết kế dành cho người chơi từ Trung Quốc và bất kỳ ai say mê câu chuyện về Tôn Ngộ Không. Trên thực tế, gần 90% người chơi đến từ Trung Quốc. Không giống như hầu hết các trò chơi AAA khác, ngôn ngữ mặc định của Wukong là tiếng Trung. Quan trọng hơn, nếu 2,2 triệu người đang chơi Wukong trên Steam, 90% trong số đó là game thủ Trung Quốc, còn lại khoảng 200.000 đến 300.000 người chơi quốc tế, một con số rất lớn.
Đây không chỉ là một trò chơi sản xuất tại Trung Quốc, mà “Tây Du Ký” là một trong Tứ đại danh tác của văn học Trung Quốc. Mọi trẻ em Trung Quốc, hoặc bất kỳ đứa trẻ nào được dạy và tiếp xúc với văn hóa Trung Hoa, đều lớn lên với những bộ phim, hình ảnh của Tề Thiên Đại Thánh nổi tiếng. Người người nhà nhà thuộc lòng câu chuyện của Mỹ Hầu Vương. Trò chơi này đơn giản là đưa họ trở về với tuổi thơ, sống lại những ký ức tuyệt đẹp trong trò chơi.
Một chuyên gia đánh giá trò chơi và YouTuber sống tại Mỹ, Michael Onorato tin rằng Wukong gây ấn tượng trên thị trường quốc tế vì tựa game có thể sánh ngang với những trò chơi hay nhất mà ngành công nghiệp này đang có, xét về tất cả những yếu tố như lối chơi, hình ảnh và cốt truyện. Dù bạn có thích hay không, “Black Myth: Wukong” đại diện cho khả năng và tham vọng ngày càng tăng của các studio phát triển trò chơi Trung Quốc và khả năng cạnh tranh của họ trên trường quốc tế.
Khán giả Trung Quốc không biết hoặc thậm chí không quan tâm đến văn hóa phương Tây, trong khi phương Tây đang cố gắng đưa cuộc chiến văn hóa vào trò chơi Trung Quốc. Wukong không chỉ gián tiếp giới thiệu văn hóa và văn học Trung Quốc mà còn thể hiện sức mạnh mềm của Trung Quốc với thế giới, điều mà phương Tây chưa nhận thức được. Rõ ràng, thế giới không xoay quanh những người phương Tây.
Trên thực tế, Tây Du Ký chứa đựng nhiều sự đa dạng hơn những gì phương Tây có thể chấp nhận, chẳng hạn như nội dung của các tập “Nữ Nhi Quốc” “Cứu nạn Tiểu Nhi thành” trong hơn 100 chương truyện. Trong khi Ngộ Không là Vua Khỉ, Trư Bát Giới với hình dạng người heo, còn có nhiều nhân vật khác ở hình hài hổ, gấu, trâu, chó, trâu, rồng, rắn, chồn, sói, linh dương, cá vàng, nhện, bọ cạp… Có thể thấy, hầu hết nhân vật thậm chí không phải là con người!
Có trò chơi nào từ các studio của Mỹ và châu Âu đa dạng như Black Myth: Wukong không? Nếu người thuộc cộng đồng LGBT, người da trắng, phụ nữ tóc vàng phải được đưa vào trò chơi để đủ điều kiện về tính đa dạng, thì rõ ràng phương Tây không biết gì về Tây Du Ký, chứ đừng nói đến 5.000 năm lịch sử và văn hóa Trung Hoa. Wukong không cần nhồi nhét nhiều giới tính hoặc khuynh hướng tình dục khác nhau để thành công.
Vì trò chơi được phát triển bằng bối cảnh thực tế ở Trung Quốc, nên rất nhiều người chơi phương Tây đã trở nên tò mò – thậm chí nghiện – không chỉ trò chơi mà còn cả Trung Quốc. Việc chưa hiểu nhiều về thần thoại, văn hóa và văn học Trung Hoa, chứ không phải thiếu tính đa dạng, là lý do tại sao hơn 200.000 người chơi không phải người Trung Quốc bị cuốn hút vào trò chơi Ngộ Không hàng ngày.
Khi người chơi cảm thấy chán và mệt mỏi với các chủ đề giả tưởng phương Tây, họ ngày càng bị hấp dẫn bởi các yếu tố “giả tưởng phương Đông” của Wukong, vốn có nguồn gốc sâu xa từ Phật giáo, Đạo giáo và Nho giáo. Quá trình phát triển Wukong được cho là tốn khoảng 56 triệu USD, chưa bao gồm chi phí tiếp thị. Nghĩa là, Game Science đã thu hồi được vốn đầu tư chỉ trong 3 ngày.
Truyền thông Phương Tây càng lên án Ngộ Không bằng những chỉ trích nửa vời sặc mùi ghen tị thì Wukong càng được quảng bá miễn phí. Đây là một trò chơi Trung Quốc, được phát triển tại Trung Quốc, dành cho khán giả Trung Quốc và không cần phải chiều theo những yêu cầu về mặt chính trị của phương Tây bằng cách nhồi nhét những nhân vật nữ hoặc nhân vật chuyển giới để làm hài lòng các quốc gia phương Tây.
Trong một thời gian rất dài, Trung Quốc đã không thể hiện được sức mạnh mềm của mình mặc dù đã phát triển về kinh tế và quân sự. Các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo của nước này thiếu sức hấp dẫn toàn cầu, trong khi các nước láng giềng Nhật Bản và Hàn Quốc đã xuất khẩu thành công văn hóa của họ ra khắp thế giới. Trong lĩnh vực trò chơi, Nhật Bản đã thống trị từ đầu những năm 1980 khi Nintendo làm cả thế giới choáng váng với các trò chơi như Donkey Kong và Mario.
Không ngoa khi nói rằng các nhà phát triển Nhật Bản đã đánh cắp lịch sử và văn hóa dân gian Trung Quốc thông qua các trò chơi thành công và phổ biến trên toàn cầu. Koei, với “Romance of the Three Kingdoms” (Tam Quốc Diễn Nghĩa) và “Saiyuki: Journey West” (Saiyuki: Hành trình về phía Tây) nổi tiếng, đã khai thác tiểu thuyết kinh điển của Trung Quốc cùng tên. Ngay cả “Dragon Ball”, một trong những bộ anime Nhật Bản lớn nhất trên toàn cầu, cũng có yếu tố liên quan tới Tôn Ngộ Không.
Các cuộc tấn công không ngừng nghỉ từ một số phương tiện truyền thông phương Tây là do chất lượng cao và mức độ phổ biến bất ngờ của Wukong, điều này có thể thách thức hệ sinh thái trò chơi ở các quốc gia này. Họ lo ngại rằng những người chơi nước ngoài, tới từ phương Tây sẽ khám phá ra “Trung Quốc thực sự” thông qua trò chơi, với các địa điểm lịch sử vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay ở Trung Quốc mà người chơi vẫn có thể ghé thăm. Nhờ có Wukong, mạng xã hội đang xôn xao với những bài viết so sánh hình ảnh trong game với các địa điểm thực tế ở Trung Quốc. Rõ ràng, những xu hướng như thế này ít nhất có thể thúc đẩy làn sóng du lịch đến Trung Quốc. Wukong có thể là cái tên thay đổi cuộc chơi, ảnh hưởng đến việc người nước ngoài học tiếng Trung. Đừng ngạc nhiên nếu Washington đột nhiên tuyên bố rằng “Black Myth: Wukong” là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Mỹ.
