Lược dịch từ bài viết “What does a professional trader work on his trading?” của tiến sỹ Brett Steenbarger:

***

Tôi tham gia một hội thảo về trading và gặp Mark Ritchie, 1 trader kinh nghiệm và 1 nhà quản lý quỹ. Tôi muốn nghe lời khuyên của anh về tâm lý giao dịch và những thách thức anh gặp trong khi điều hành quỹ của riêng mình.

Vậy 1 trong những thứ quan trọng nhất mà Mark đã bàn với tôi là gì? Có phải là quản lý thua lỗ hay giữ sự cân bằng trong cảm xúc khi giao dịch? Không. Đó là gồng lời. Anh nói rằng 1 trader có thể rất giỏi trong việc kiểm soát thua lỗ và chấp nhận dừng lỗ, nhưng vẫn không thể kiếm được nhiều nhất từ các giao dịch thắng của họ.

Mark không tin vào câu nói cổ xưa: bạn không thể phá sản khi chốt lời. Bởi phần lớn trong lợi nhuận ròng của 1 trader chỉ đến từ 1 số nhỏ các giao dịch chất lượng cao, nên chốt lời sớm thì không thể thành công được. Đó là lý do ông liên tục xem các báo cáo giao dịch hàng tháng để đảm bảo rằng trung bình các giao dịch thắng phải lớn hơn các giao dịch thua. Rất nhiều lần “tỷ lệ lời lỗ trung bình” này cần phải được cải thiện đối với mỗi trader, không phải vì anh ta gồng lỗ hay nhồi thêm lệnh lỗ, mà bởi vì anh thoát các lệnh lời quá sớm trước khi chúng đạt được mục tiêu.

Dưới đây là 1 điểm tâm lý cực kỳ mấu chốt:

Những đặc tính và điểm mạnh ta cần có để giảm thiểu rủi ro lại rất khác so với những đặc tính và điểm mạnh ta cần có để tối đa hoá lợi nhuận. Chúng ta phải coi chúng là các bộ kỹ năng khác nhau và cải thiện chúng 1 cách độc lập.

Giảm thiểu rủi ro cần đức tính thận trọng và tỉnh táo: khả năng biết cẩn trọng, hiểu được rủi ro và biết giữ rủi ro ở mức kiểm soát được, chấp nhận được.

Tối đa hoá lợi nhuận lại nằm ở đức tính sức mạnh ý chí: khả năng giữ vững mục tiêu trong khi đối mặt với sự không chắc chắn.

Kết luận của Mark sau nhiều năm điều hành quỹ rằng, đối với các trader chuyên nghiệp, sự thận trọng là đức tính tự nhiên sẽ có. Nếu họ không thận trọng thì họ đã chẳng thể trở thành trader chuyên nghiệp! Nhưng chấp nhận được sự không chắc chắn thì là 1 câu chuyện khác. Khi chúng ta quan sát vị thế mở của ta liên tục, rất dễ để nhận ra có thứ gì đó không ổn và chấp nhận thoát vị thế sớm hơn dự định.

Có câu tục ngữ: không lên kế hoạch chính là đang lên kế hoạch để thất bại. Nếu các mục tiêu có thể đạt được và rõ ràng không được đặt ra trước khi vào lệnh, ta sẽ không có lý do gì để cố gắng bám trụ và vượt qua sự khó khăn để đạt được mục tiêu đó. Vấn đề thực sự không phải là thoát lời quá sớm. Vấn đề chính là không biết cách đặt ra mục tiêu chốt lời khả thi và rõ ràng để tiếp thêm động lực cho ta dám giữ lệnh. Đó chính là vấn đề rất nhiều trong chúng ta gặp phải trong cuộc sống, cũng như trên thị trường.

***

Hello cả nhà,

Stoploss (lệnh cắt lỗ) là một trong những công cụ giao dịch cực kỳ hữu ích và đóng 1 phần cực kỳ quan trọng trong chiến lược giao dịch của chúng ta. Tuy nhiên, nhân vô thập toàn và stoploss cũng không hoàn hảo. Nó có những ưu điểm cũng như nhược điểm, và chúng ta vẫn thường hay mắc phải một vài sai lầm khi sử dụng stoploss. Đâu là những ưu, nhược và sai lầm đó, mời anh em cùng tìm hiểu để khắc phục nhé:

1. Ưu điểm của lệnh cắt lỗ:

• Cho phép bạn hạn chế thua lỗ: Bằng cách sử dụng lệnh cắt lỗ, bạn biết trước rủi ro của mình (trước khi mở một vị thế), đó là số tiền tối đa mà bạn có thể mất cho một giao dịch. Đây là cơ sở của quản lý tiền (quản lý rủi ro).
• Không mất phí: Lệnh cắt lỗ là miễn phí và không có bất kỳ khoản hoa hồng nào mà bạn phải trả cho lệnh cắt lỗ. Cắt lỗ giống như bảo hiểm, nếu giao dịch của bạn thua lỗ, bạn sẽ thu hồi được một phần lớn tiền của mình (hay đúng hơn là một phần lớn vốn của bạn không bị rủi ro khi giao dịch). Với một lệnh cắt lỗ, khoản bảo hiểm này là miễn phí.
• Giải phóng bản thân, giúp bạn làm việc khác: Bằng cách sử dụng lệnh cắt lỗ, bạn không phải liên tục theo dõi giao dịch của mình và không phải ngồi trước màn hình máy tính theo dõi sự biến đổi giá 24/24. Cắt lỗ cho phép bạn có thời gian rảnh ngay cả khi bạn đã mở vị thế. Tất nhiên, điều này không có nghĩa là bạn không quan tâm, theo dõi giao dịch của mình. Hãy theo dõi nó định kỳ (theo 1 khoảng thời gian nhất định hoặc sử dụng chuông báo) để có thể thực hiện cắt lỗ bằng tay khi có một biến động giá bất lợi.
• Không mất hết vốn: Trong một giao dịch, bạn không nên mạo hiểm nhiều hơn 2%-5% số vốn của mình. Thậm chí, đôi lúc rủi ro không nên vượt quá 1%. Khi cam kết thực hiện điều này một cách nghiêm túc, bạn sẽ chỉ mất tất cả vốn khi thua lỗ một chuỗi 100 giao dịch liên tiếp. Ngay cả với một chiến lược giao dịch tồi (hoặc vào lệnh ngẫu nhiên), bạn cũng không thể làm được điều đó. Sử dụng lệnh cắt lỗ sẽ giúp bạn giới hạn trước rủi ro của mình.
• Cho phép bạn giữ được các khoản lợi nhuận của mình: Mọi người thường tâm niệm rằng lệnh cắt lỗ chỉ là một công cụ hạn chế thua lỗ. Tuy nhiên, lệnh cắt lỗ cũng giúp bạn có thể giữ các khoản lợi nhuận của mình hoặc xóa bỏ rủi ro trong giao dịch (khi dời lệnh lỗ theo giá). Đây là trường hợp bạn cắt lỗ sau khi giá chuyển động thuận lợi. Di chuyển lệnh dừng lỗ có thể là thủ công hoặc tự động. Di chuyển lệnh cắt lỗ có thể giúp bạn yên tâm gồng lời, từ đó đạt được các lệnh lời lớn!

2. Nhược điểm của lệnh cắt lỗ:

• Tăng số lượng giao dịch thua lỗ: Sử dụng lệnh cắt lỗ có thể làm cho các giao dịch của bạn thua lỗ ngay cả khi dự đoán về xu hướng của bạn là đúng. Bạn có thể dừng lỗ trước khi giá di chuyển đúng theo xu hướng (tại các đợt điều chỉnh của thị trường). Tuy nhiên, bạn phải chấp nhận nó, vì thua lỗ là một phần của giao dịch. Sau đó, chúng ta sẽ xem xét phương án để tránh hiện tượng này càng nhiều càng tốt. Tuy nhiên, hãy lưu ý rằng, ngay cả khi giao dịch thua nhiều hơn giao dịch thắng, bạn vẫn hoàn toàn có thể tạo ra lợi nhuận với chiến lược giao dịch của mình.
• Khả năng trượt giá: Khi giá chạm đến mức cắt lỗ, lệnh này sẽ chuyển thành lệnh thị trường. Nếu tài sản biến động mạnh tại một thời điểm nào đó, bạn có thể là nạn nhân của trượt giá. Điều này đặc biệt xảy ra tại thời điểm các thông báo kinh tế quan trọng được công bố. Trượt giá là 1 điều bình thường, nhưng hiện tại đã có một số nhà môi giới hạn chế được điều này. Vì vậy, hãy chọn một nhà môi giới tốt.

3. Các lỗi thường gặp khi đặt lệnh cắt lỗ:

• Cắt lỗ quá gần: Điểm dừng lỗ không nên quá gần với giá vào lệnh, trừ khi bạn đang giao dịch scalping. Nếu bạn giao dịch theo kiểu swing, bạn cần đặt dừng lỗ “thoáng” hơn 1 chút. Giá thường sẽ không chạy theo một đường thẳng hướng về mục tiêu giá của bạn, giá sẽ thực hiện các đợt điều chỉnh. Tương tự, tại thời điểm mở một vị thế, giá có thể chuyển động ngược theo hướng vào lệnh của bạn một thời gian. Nếu đặt dừng lỗ quá gần, bạn có thể sẽ phải dừng lỗ trước khi đạt được mục đích.
• Cắt lỗ quá xa: Mặt khác, không nên đặt lệnh cắt lỗ quá xa so với giá vào lệnh, để tránh bị dừng lỗ. Điều này cũng giống như việc không sử dụng lệnh cắt lỗ và hậu quả là bạn phải hứng chịu các khoản lỗ lớn, đồng thời lợi nhuận (nếu có) cũng không đủ để bù đắp các khoản lỗ lớn. Bạn phải chấp nhận thua cuộc để chiến thắng trên thị trường tài chính.
• Cắt lỗ được xác định bởi quy mô vị thế: Mức dừng lỗ phải được xác định bởi hành động giá chứ không phải quy mô vị thế của bạn. Chính khoản lỗ tiềm năng dựa trên hành động giá sẽ xác định quy mô vị thế của bạn chứ không phải ngược lại! Đây là một phần thiết yếu của việc quản lý tiền bạc.
• Quên tính đến mức chênh lệch bid/ask: Mức chênh lệch bid/ask sẽ do nhà môi giới cung cấp, tùy thuộc vào tính thanh khoản và tính biến động của tài sản. Khi đặt lệnh cắt lỗ, hãy nhớ tính đến mức chênh lệch này, bởi vì nó cũng là “chi phí giao dịch” mà bạn phải bỏ ra.
• Đặt lệnh cắt lỗ ở các mức quan trọng: Các mức quan trọng đó có thể là kháng cự, hỗ trợ, mức số tròn hoặc điểm đỉnh/đáy. Tất nhiên, bạn phải đặt lệnh dừng lỗ của bạn dựa trên các mức này, nhưng hãy đặt trên hoặc dưới mức quan trọng này một chút (tính thêm cả mức chênh lệch bid/ask).
• Dời lệnh cắt lỗ quá sớm: Mức cắt lỗ cần được xác định trước khi mở một vị thế và bạn không bao giờ được di chuyển lệnh cắt lỗ trừ khi có một biến động giá không thuận lợi hoặc thuận lợi, để giảm rủi ro hoặc để đảm bảo một khoản lợi nhuận của bạn khi giá đi đúng hướng.

Trên đây là những Ưu, Nhược và những Sai lầm cố hữu khi sử dụng SL, anh em hãy nghiên cứu và tìm cách khắc phục nhé! 

Nếu bạn hỏi ai đó tại sao họ lại chọn trading, hầu hết sẽ trả lời rằng đó là vì “tự do”. Khả năng tự làm chủ, tự kiếm thu nhập luôn cám dỗ mọi người đến với trading. Việc chọn trading là một “nghề tay trái” sẽ không có nhiều vấn đề để nói vì cuộc sống của bạn không hoàn toàn phụ thuộc vào việc này. Tuy nhiên, nếu muốn trading là một công việc toàn thời gian thì có những điều bạn thật sự cần cân nhắc kỹ lưỡng.

Bài viết này sẽ đi sâu vào những vấn đề bạn phải đối diện khi chọn giao dịch full-time để không bị những sự hứa hẹn đánh lừa.

1. Bạn có phải là người sẵn sàng chấp nhận rủi ro?

Điều đầu tiên phải cân nhắc đó chính là liệu bạn có phải là một người sẵn sàng đối mặt với rủi ro? Liệu bạn có chịu đựng được việc số tiền trong tài khoản biến động liên tục, thậm chí không tạo được thu nhập trong nhiều tuần?

Nghề giao dịch cũng giống như kinh doanh, bạn không thể biết được liệu tháng sau bạn có lợi nhuận hay không và không phải ai cũng có đủ can đảm để đối diện với điều này.

2. Tài khoản giao dịch của bạn liệu đã đủ lớn?

Có một thực tế, bạn chỉ có thể chọn giao dịch là công việc toàn thời gian khi mà tài khoản của bạn đủ lớn. Vậy nó cần lớn đến mức nào? Câu trả lời phụ thuộc vào hai yếu tố:

• Số tiền bạn muốn kiếm ra hàng năm
• Mức lợi nhuận bình quân hàng tháng

Khi bạn có hai biến số này, thực hiện một vài phép tính bạn sẽ dễ dàng biết được tài khoản bạn cần có là bao nhiêu.

[Số tiền cần có trong tk giao dịch tương ứng số lợi nhuận kỳ vọng (tỷ lệ lợi nhuận mô phỏng: 14.67%)]
​Như đã nói, việc kiếm thu nhập từ công việc trading luôn đối mặt với sự bấp bênh, do đó bạn nên tách bạch tài khoản giao dịch với những tài khoản khác như tiết kiệm hay chi tiêu. Việc làm này sẽ giúp bạn giảm bớt đi áp lực.

3. Bạn có nhu cầu cần rút tiền hàng tháng?

Ở đây không đơn giản là câu trả lời có hoặc không mà nó yêu cầu bạn phải thực hiện một sự đánh đổi với một thứ được ví như “chén thánh” trong trading – lãi suất kép. Nếu tài khoản của bạn có khả năng tạo ra 1,000$ thu nhập hàng tháng mà bạn phải rút đi 800-900 trong số đó thì về lâu dài bạn đã đánh mất đi một lợi thế rất lớn.

Nhìn hình minh họa phía trên bạn sẽ hiểu được vấn đề. Hãy cố gắng chỉ giao dịch theo kế hoạch và đừng động đến số dư trong khoảng thời gian lâu nhất có thể. Nếu mức tăng trưởng là ổn định, bạn sẽ được tưởng thưởng xứng đáng.

4. Động lực của bạn là gì?

Nếu bạn đang chán nản công việc do gặp áp lực từ cấp trên hay muốn kiếm được tiền nhiều hơn mà không phải “xách mông” đến công ty mỗi sáng, và rồi bạn tìm đến trading để giải quyết những vấn đề đang gặp phải.

Nhưng đây sẽ là những gì bạn đối mặt: khi giao dịch full-time bạn sẽ bị giảm tương tác xác hội, thường xuyên đối mặt với những áp lực và sự mệt mỏi với những biến động giá; số tiền bạn kiếm được có thể sẽ nhiều hơn nhưng nó không hề mang tính ổn định.

Nghiên cưu đã cho thấy rằng những người tìm đến giao dịch chỉ vì mục tiêu kiếm tiền sẽ có khả năng bị mất tiền cao nhất.

5. Bạn đã có thâm niên bao lâu?

Rất nhiều cá nhân không đồng tình với điều này, họ dẫn chứng rằng có người “ở bên” thị trường 5-7 năm nhưng vẫn chưa tạo được lợi nhuận, trong khi đó một số khác có thể kiếm được tiền chỉ với 1-2 năm.

Điều này là đúng nhưng không đủ. Tất nhiên là khoảng thời gian dài hay ngắn sẽ tùy thuộc và đặc điểm mỗi cá nhân và cường độ mà họ luyện tập. Nhưng nếu bạn không tham gia trading đủ lâu, bạn sẽ không thể trải nghiệm tường tận cảm xúc giao dịch – một nhân tố quyết định sự thành bại, và cũng chưa làm quen được với sự lặp đi lặp lại của thị trường tài chính.

Trên đây là những điều rất cần được cân nhắc khi bạn có ý định chọn trading là một công việc toàn thời gian. Bài viết có 2 phần và mình chỉ định làm phần đầu tiên, nếu bạn thấy những vấn đề trên quá khó khăn và cần những giải pháp thì hãy comment, mình sẽ làm nốt phần giải pháp cho những khó khăn trên.

Trong trading, có lẽ không phải là một lần và mà là rất nhiều lần trader chúng ta thiếu quyết đoán trong việc vào lệnh để giao dịch đúng không nào? Nhưng mình lại gặp rất nhiều trường hợp là có rất nhiều trader rất cẩn thận và tỉ mỉ với lệnh giao dịch của mình nhưng lại bị cho rằng đó là thể hiện của sự thiếu quyết đoán.

Có lẽ đúng, cũng có lẽ không đúng. Đúng là vì sự cẩn thận trong chiến lược giao dịch của mình không có gì là sai cả. Đôi khi trader chờ đúng điều kiện để tham gia giao dịch. Và nếu như thị trường không đáp ứng điều đó thì xem như lệnh giao dịch không được thực hiện. Vậy thì trong trường hợp này sự cẩn thận của trader lại là điều cần thiết. Tuy nhiên cái không đúng ở đây chính là đôi khi trader quá cẩn thận mà vô tình khiến họ thiếu đi tính quyết đoán mà họ không hề hay biết. Có thể nói đó như là tính cầu toàn trong trading vậy đó.

​Thật ra sự thiếu quyết đoán trong trading đôi khi được thế hiện qua vỏ bọc hoàn hảo là “sự cẩn thận”. Nếu như trader chịu để ý một chút sẽ thấy có một tâm lý nho nhỏ xuất hiện ở đây đó là tâm lý “sợ lỗ”. Chính vì điều này mà trader mới cầu toàn trong lệnh giao dịch của họ. Đôi khi lý do tinh vi này cản trở việc ra quyết định giao dịch của họ, khiến họ do dự và thậm chí bỏ lỡ cơ hội giao dịch của mình.

Nhưng việc này không có gì phải lo lắng, vì thực ra khi bạn gặp phải tâm lý này có thể chứng tỏ được một điều rằng. Bạn không còn là một trader mới vào nghề, dễ sa đà vào giao dịch và vào lệnh bừa bãi nữa. Nên có thể xem đây như là một tín hiệu tốt. Và có thể nói rằng giai đoạn này là một giai đoạn hầu như trader nào cũng cần phải trải qua trước khi thực sự trở thành một trader giao dịch một cách linh hoạt.

Việc một trader cẩn thận với lệnh giao dịch và trader thiếu tính quyết đoán không hề giống nhau, nhưng nếu như bạn cẩn thận quá, cân đo đong đếm quá nhiều, cần mọi thứ trong thị trường đều ủng hộ nhận định của bạn thì đôi khi nó chính là sự thể hiện của việc thiếu quyết đoán đó nhé.

​Chúng ta không chống lại điều này cũng đừng cố gắng loại bỏ nó. Mà từ từ bạn sẽ nhận thấy được tâm lý của mình trong những lần giao dịch và tự rút ra kinh nghiệm cho mình. Tuy nhiên nói không làm gì cả mà dễ dàng qua ải thì cũng không đúng. Vì nếu như bạn cho rằng bạn không làm gì mà đều ngộ ra được, thay đổi được nhiều thứ thì quả thực là sai lầm.

Bạn cần phải luôn chú ý đến tâm lý của bản thân, giữ cách phân tích cẩn thận nhưng điều bạn cần làm là hiểu được một lệnh giao dịch của mình muốn thực hiện được thì cần tối thiểu những yếu tố nào. Những yếu tố đó đã đủ rồi thì những yếu tố còn lại chỉ mang tính chất hỗ trợ. Nếu có thì càng tốt mà nếu không thì cũng đừng quá coi trọng mà ảnh hưởng đến quyết định giao dịch. Chúng ta cần đánh giá được yếu tố nào là chính yếu, và yếu tố nào là thứ yếu. Từ đó loại bỏ bớt những yếu tố nhỏ lẻ khác khiến bạn bị dao động tâm lý.

Vậy đó, sự cẩn thận và sự thiếu quyết đoán tuy không giống nhau nhưng có nhiều trường hợp sự cẩn thận đôi khi trở thành sự thiếu quyết đoán đó nhé.

Nice Day!

Một chị bạn của mình giao dịch sương sương cũng nửa năm. Mình thấy rằng chị rất hay nghiên cứu chiến lược của nhiều nguồn khác nhau. Mình cũng nghĩ rằng đây là một điều hết sức bình thường đối với người mới bước chân vô thị trường. Tuy nhiên mới gần đây lại phát hiện ra một điều rất bất ngờ vì sao chị ấy thua lỗ nhiều. Đó là vì chị ấy sử dụng điểm vào lệnh của nguồn này và dùng điểm thoát lệnh của nguồn khác rồi ghép chúng thành chiến lược cho riêng mình. Đúng kiểu râu ông nọ cắm cằm bà kia. Và chị ấy đã giao dịch theo kiểu này trong một thời gian dài. Hầu hết chiến lược đều là thua lỗ. Nhưng dường như chị chưa bao giờ chịu ngồi nhìn lại xem tại sao các chiến lược đó thua lỗ và tìm cách giải quyết. Mà gần như bị sa đà vào cách giao dịch kiểu này. Chị cũng chưa bao giờ nghi ngờ cách chị giao dịch đó liệu có sai hay không.

Mình không biết liệu có nhiều trader dùng cách này để giao dịch hay không. Nhưng thực sự đây là cách giao dịch hết sức sai lầm. Thua lỗ là điều không tránh khỏi trong giao dịch. Nhưng thua lỗ kiểu này thì cũng không oan chút nào. Hầu như trader giao dịch kiểu này đều là những trader mới và chưa biết nhiều kiến thức trong trading. Họ tìm những nguồn đưa chiến lược hoặc chiến lược từ broker họ giao dịch. Và tin vào những chiến lược này vì họ cho rằng những chiến lược này từ những người có kinh nghiệm và khó có thể sai được.

Theo mình để ý, có rất nhiều trader đặc biệt là trader mới, thường tìm đến nguồn đưa chiến lược và giao dịch tài khoản của mình. Thực ra việc làm này cũng không có gì là sai. Mà vấn đề mình thấy rằng, họ gần như bị phụ thuộc vào chiến lược của người khác trong khi chưa thực sự hiểu được những rủi ro thực sự trong trading và cách để đánh giá chất lượng của chiến lược. Huống hồ là còn cắt ghép chiến lược. Việc làm này là rất nguy hiểm nhé. Khi bạn giao dịch kiểu này trong một thời gian, nó dễ khiến cho bạn nảy sinh tâm lý phụ thuộc.

Và quan trọng hơn tất cả, đó là nếu lấy chiến lược người này ghép với người khác là sai rồi. Chưa bàn đến chất lượng của chiến lược. Mà thực tế mỗi chiến lược giao dịch sẽ có cách phân tích khác nhau, sử dụng công cụ khác nhau. Và điểm vào, điểm thoát lệnh khác nhau. Khi thị trường biến động thì có chiến lược còn hiệu lực. Có chiến lược đã trở nên vô hiệu. Nên khi trader ghép chiến lược như vậy vô tình dã phá ỏng nguyên tắc giao dịch của từng phương pháp để cho ra chiến lược đó, mà họ không ý thức được rằng đó là yếu tố giúp cho một chiến lược có thể thành công trong trading.

Và nói rộng hơn có những trader đi kết hợp các phương pháp giao dịch lại với nhau để tìm kiếm chiến lược giao dịch tốt nhất. Nhân tiện thì đây cũng là tư duy không nên có trong trading nhé mọi người. Chúng ta chỉ nên nắm rõ một phương pháp giao dịch, hoàn thiện nó để nó trở nên tốt hơn bằng cách đi sâu vào cách thức để hiểu được ưu nhược điểm của nó. Chứ không nên dùng phương pháp khác để sửa lỗi cho phương pháp này.

Trading là nghề có tình rủi ro cao, để giao dịch có được lợi nhuận thì trader gần như đánh đổi khá nhiều thứ để có thể hiểu được cách vận hành một hệ thống giao dịch và các nguyên tắc trong nghề. Và thậm chí khi đã có những thành công nhất định tì rủi ro vẫn có khả năng xảy ra trong quá trình giao dịch. Những trader mới vô nghề, thường chưa hiểu được những điều này, nên sẽ rất dễ mắc lỗi trong giao dịch. Vậy cho nên dù là tham khảo chiến lược của trader khác hay bạn tự trade, tốt hơn hết bạn cần phải có những hiểu biết vừa đủ về thị trường, thực tế trong nghề và những tâm lý có thể sẽ tồn tại trong quá trình giao dịch. Đừng nói là giao dịch theo chiến lược của người khác thì không tâm lý, chắc chắn là sẽ có. Chỉ cần đụng đến tiền thôi, tâm lý tự khắc sẽ nảy sinh. Nên nếu về vấn đề này bạn không hiểu thì việc giao dịch theo chiến lược của người khác cũng sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều.

Còn nếu như bạn có thể tự học để giao dịch thì cũng có ưu nhược điểm riêng. Chung quy lại bạn vẫn nên được trang bị kiến thức nền và giao dịch thử trước khi bắt tay vào giao dịch thật. Và không nên ghép chiến lược một cách tùy ý nhé.

Xin chào cả nhà!

Chà, tuần trước quả là một tuần đáng nhớ với trader trên toàn cầu! Thị trường giá xuống (bear market) dường như không tha cho một ai, khiến tài sản bốc khói chỉ trong chớp mắt. Riêng đối với các crypto trader, Bitcoin, Ethereum và một số tài sản tiền điện tử khác đã mất hơn một nửa giá trị (mà sâu đậm nhất chắc hẳn là em LUNA). Đối với chỉ số S&P 500, mặc dù chỉ giảm 13-14% so với mức đỉnh của chúng, nhưng chỉ có 25% cổ phiếu là có mức giá cao hơn đường MA 200 ngày của chúng. Có vẻ sau 2 năm chứng kiến những động thái tăng giá thì bây giờ là lúc chúng ta chính thức đi vào một thị trường giá xuống.

Tuy nhiên, đây có thể là thị trường giá xuống đầu tiên đối với nhiều người, nên mình nghĩ sẽ rất hữu ích khi đưa ra cho các bạn những điều cần ghi nhớ về “bear market”, để giúp mọi người không bỡ ngỡ khi trải nghiệm kiểu điều kiện thị trường mới này.

Giờ thì bắt đầu thôi!

1. Volatility (độ biến động) làm cho các vị thế của bạn có cảm giác lớn hơn, xét về mặt PnL

Thị trường giá xuống (bear market) thường mang lại volatility trong giá tài sản nhiều hơn so với thị trường giá lên (bull market). Trong hơn 20 ngày qua, chúng ta đã chứng kiến mức biến động trung bình hàng ngày của các chỉ số dao động khoảng 3%, lớn hơn nhiều so với năm 2021 vào khoảng 0,9%. Với cùng một số vốn, mức tăng vọt trong phạm vi biến động giá trung bình này đồng nghĩa với việc biến động PnL của bạn có thể lớn hơn nhiều so với mức “bình thường”. Vào tháng 3/2020, phạm vi biến động giá trung bình hàng ngày của chỉ số S&P 500 là hơn 5%!

Đây là điều quan trọng cần nhớ, bởi PnL có thể có tác động rất lớn đến tâm lý của trader. Nhiều nhà quản lý quỹ chuyên nghiệp muốn kiểm soát yếu tố này, giảm mức độ rủi ro để giữ cho độ biến động hàng ngày của danh mục đầu tư gần với mục tiêu của họ.

Mặc dù bạn có thể tự do làm những gì bạn thích khi thực hiện theo kế hoạch của mình, nhưng có một kỳ vọng quan trọng bạn cần phải duy trì, đó là: Mong đợi những động thái lớn hơn bình thường.

2. Thị trường giá xuống trung bình kéo dài khoảng 2 năm

Con số 2 năm chủ yếu đề cập đến thời gian tồn tại thị trường giá xuống trung bình của cổ phiếu. Còn đối với tiền điện tử, thị trường giá xuống trung bình đã kéo dài khoảng 9 tháng.

Làm một phép so sánh với thị trường giá lên của cổ phiếu thì nó kéo dài trung bình hơn 6 năm. Vì vậy, thị trường downtrend có xu hướng diễn ra nhanh hơn nhiều so với thị trường uptrend, nhưng mỗi lần chúng xuất hiện thì đều là một lần vô cùng đáng nhớ đối với trader!

Gần đây, thời gian tồn tại của thị trường giá xuống ngày càng ngắn lại – thị trường downtrend gần nhất vào năm 2020 chỉ kéo dài trong vài tháng. Một số người cho rằng điều này là do Fed ngày càng can thiệp nhiều hơn, trong khi một số người khác lại nhận định rằng nguyên nhân đơn giản là do cơ sở hạ tầng truyền thông tốt, chính vì vậy mà thông tin được “tiêu hoá” nhanh hơn nhiều. Mặc dù xu hướng tồn tại của thị trường giá xuống đang ngày càng được rút ngắn dần, nhưng chúng vẫn có thể kéo dài lâu hơn nhiều so với dự kiến. Do vậy, hãy điều chỉnh kỳ vọng cho phù hợp nhé!

3. Đứng ngoài cũng là một vị thế

Mặc dù lạm phát Mỹ hiện đang ở mức cao, vào khoảng 7-10%, nhưng sức mua của đồng đô la Mỹ thực sự không thay đổi nhiều đến vậy. Mỗi ngày, sức mua của một cổ phiếu SPY thay đổi nhanh hơn nhiều, và gần đây, sức mua mất đi nhanh hơn RẤT NHIỀU. Điều quan trọng nhất cần nhớ đối với thị trường giá xuống đó là SỐNG SÓT. Miễn là bạn không đốt sạch vốn, bạn vẫn có thể tiếp tục chiến đấu vào một ngày khác. Do vậy, đứng ngoài cũng là một lựa chọn, thay vì tham gia mua các tài sản có hiệu suất kém!

Nếu bạn nhìn vào các loại tài sản chính, bạn sẽ thấy dường như mọi người đang chọn phương án đứng ngoài, từ trái phiếu, cổ phiếu, vàng, hay tiền điện tử. Trong môi trường “risk-off”, những người chơi thận trọng thường sẽ chạy từ những tài sản rủi ro như cổ phiếu sang những tài sản “an toàn hơn” như Trái phiếu Kho bạc. Tuy nhiên, với việc Fed tăng lãi suất và lạm phát đang tăng cao, có vẻ như mọi người đang sẵn sàng bỏ qua mức lợi suất 3% mà họ có thể nhận được từ một trái phiếu để đổi lại sự linh hoạt hoàn toàn khi nắm giữ tiền mặt.

4. Bắt đáy là cực kỳ khó

Mặc dù với tư cách là trader, công việc của chúng ta là tìm kiếm cơ hội có giá trị kỳ vọng dương, nhưng xét về mặt lịch sử, việc bắt đáy là cực kỳ khó. Trong cú crash của năm 2020, nhiều quỹ phòng hộ nổi tiếng đã rơi vào tình trạng phá sản khi cố gắng dự đoán đâu là nơi thị trường tạo đáy.

Trừ khi bạn có một chiến lược cực kỳ dài hạn cho phép triển khai vốn một cách nhất quán (như chiến lược DCA chẳng hạn), còn không thì việc cố gắng bắt đáy trong lúc thị trường downtrend có thể là một chiến lược rất khủng khiếp!

Lời kết

Trên đây là 4 điều cần nằm lòng cho những người mới về thị trường giá xuống (bear market). Và như đã đề cập ở trên thì điều quan trọng nhất cần làm trong một điều kiện thị trường khó khăn chính là SỐNG SÓT!